وسى مادەني شاراعا تارباعاتاي اۋدانى اقسۋات اۋىلىنداعى مادەنيەت ءۇيىنىڭ جانىنداعى «بابالار سازى» ەتنو ءانسامبلى ارنايى شاقىرۋ الىپ, ونەرلەرىن پاش ەتىپ قايتتى.
تامىزدىڭ 24-30-ى كۇندەرى وزبەكستاننىڭ سامارقاند قالاسىندا شىعىس حالىقتارىنىڭ مۋزىكالىق مۇرالارىن دامىتۋ جانە ناسيحاتتاۋعا ارنالعان دۇنيەجۇزىلىك «شارك تارونالاري» اتتى فەستيۆال ءوتتى. وسى مادەني شاراعا تارباعاتاي اۋدانى اقسۋات اۋىلىنداعى مادەنيەت ءۇيىنىڭ جانىنداعى «بابالار سازى» ەتنو ءانسامبلى ارنايى شاقىرۋ الىپ, ونەرلەرىن پاش ەتىپ قايتتى.
«تاڭقالارلىعى, وزبەكتەردىڭ «شارك تارونالاري» مۋزىكا فەستيۆالى ماتەريالدىق ەمەس قۇندىلىق رەتىندە يۋنەسكو تىزىلىمىنە ەنگەن ەكى جىلدا ءبىر رەت وتكىزىلەتىن وزبەكستان ۇكىمەتىنىڭ اسا ءىرى مەملەكەتتىك ءىس-شاراسى ەكەن. ءتورت كۇنگە سوزىلعان فەستيۆالدا الەمنىڭ 33 مەملەكەتىنىڭ 300-دەن استام ءداستۇرلى ونەرپازدارى ءوز حالىقتارىنىڭ ونەرىن پاش ەتتى. فەستيۆال ەرەجەسى بويىنشا ءىس-شارانىڭ بارلىق قاراجات شىعىندارىن وزبەكستان مەملەكەتى كوتەردى. اۋقىمدى شارانىڭ ۇيىمداستىرىلۋى اسقان تارتىپپەن, جاۋاپتىلىقپەن, الەم ەلدەرى وكىلدەرىمەن وزبەك حالقىنىڭ جوعارى قارىم-قاتىناس مادەنيەتىنەن ايقىن كورىنىپ تۇردى. كونە دە تاريحي سامارقان قالاسىنداعى ءامىر تەمىردىڭ كەسەنەسىنە, ۇلىقبەكتىڭ وبسەرۆاتورياسىنا الەمنىڭ تۇكپىر تۇكپىرىنەن اعىلعان تۋريستەرمەن بىرگە ساياحات جاسادىق. سامارقانمەن بايلانىستىراتىن بارلىق باعىتتارعا جەدەل پويىزدار جۇرگىزىپ قويىپتى. ءبىر بايقاعانىمىز, سامارقانداعى شەت تىلدەر ينستيتۋتى انگلو-گەرمان جانە اعىلشىن, شىعىس تىلدەرىن وقىتۋدا وتە ءىرى ىرگەلى وقۋ ورنى ەكەن. وسى فەستيۆالعا 1000-نان استام ۆولونتەرلەر تارتىلىپتى. ولاردىڭ بارلىعى اعىلشىن تىلىندە سايراپ تۇر. ءتىپتى, كوشەدە, ساۋدا ورىندارىندا بالالارعا دەيىن اعىلشىنشا سويلەگەنىن كوردىك. مەملەكەتتىك ءىس-شارا تۋرالى اقپاراتتاردىڭ تارالعانى سونشا تاكسي جۇرگىزۋشىگە دەيىن «شارك, شارك» دەپ ىزەت جاسايدى. سامارقان ءوزىنىڭ بايىرعى ساۋلەت عيماراتتارىمەن, ورتا عاسىرداعى جادىگەرلەرىمەن قىمبات قالا ەكەن. حII دۇنيەجۇزىلىك فەستيۆال سامارقانداعى رەگيستان الاڭىندا ءوتتى. فەستيۆالدىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزياەۆ, يۋنەسكو-نىڭ ماتەريالدىق ەمەس مادەنيەت ماسەلەلەرى جونىندەگى باس ديرەكتورى ودري ازۋلە ءسوز سويلەپ, قاتىسۋشىلاردى قۇتتىقتادى. تاجىكستان, قىرعىزستان, تۇركىمەنستان, ازەربايجان رەسپۋبليكالارى مەن رەسەيدىڭ مادەنيەت مينيستەرلەرى, ءبىزدىڭ ەلدەن مادەنيەت جانە سپورت ءمينيسترى ا.رايىمقۇلوۆا باستاعان وكىلدەر قاتىستى. اتالمىش فەستيۆالدىڭ ماقساتى الەمدەگى شىعىس حالىقتارىنىڭ ءداستۇرلى مۋزىكالىق مۇرالارىن جاھاندىق جۇتىلۋدان ساقتاۋ, دامىتۋ, ناسيحاتتاۋ بولىپ تابىلادى.
فەستيۆالدىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا وزبەكستاننىڭ حالىق ارتىستەرى يۋ.وسمانوۆا, م.يۋلچيەۆا, ز.سۋيۋنوۆا, ن.پيرماتوۆا, ك.ميرزاەۆا, گ.ابدۋسالوموۆا سىندى بەلگىلى ونەر شەبەرلەرى مەن «ناۆباحور», «سامارقاند», «ناۆرۋز», «تۋمور», «بۇحارا», «ناۆوي», «نامانگان» فيلارمونيالارى ارتىستەرى, تاشكەنتتىڭ اتاقتى بي ۇجىمدارى تاماشا كومپوزيتسيالار كورسەتتى. قازاقتىڭ بەلگىلى اقىنى نەسىپبەك ايتوۆتىڭ سوزىنە جازىلعان جارىلعاسىن داۋلەتوۆتىڭ ۇرانعا اينالعان «قازاق ەلى» ءانىن ك.اليماحسۋموۆ پەن ياسميا ومار ناقىشىنا كەلتىرە ورىنداپ توبەمىزدى كوككە جەتكىزدى. تاتارستان مەن مولداۆيا حالىق ءارتىسى نادەجدا كادىشەۆا دا فەستيۆالدىڭ قۇرمەتتى قوناعى بولىپ ونەر كورسەتتى. فەستيۆالدىڭ ءبىرىنشى كۇنىنەن باستاپ الەمنىڭ 80 مەملەكەتىنىڭ ەتنوگرافتارى, ونەر زەرتتەۋشىلەرى, تاريحشىلار مەن ادەبيەتشىلەر, فولكلورشىلارى قاتىسقان «شىعىس حالىقتارىنىڭ ءداستۇرلى مۋزىكالىق مۇرالارىنىڭ دامۋى» تاقىرىبىندا عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ورىنداۋشىلاردىڭ كونتسەرتىمەن قاتار ءجۇرىپ وتىردى. فەستيۆالدىڭ ءبىر كۇنىندە سامارقاند وبلىسىنىڭ تايلاق اۋدانى حالقىنا ارگەنتينالىق انسامبلىمەن كەلگەن ساندرا رەحدەر, يسپانيانىڭ «ۆيگەلا», قازاقستاننىڭ «بابالار سازى» انسامبلدەرى كونتسەرت بەردىك. وزبەك حالقىنىڭ قوناقجايلىعىنا شەك جوق. شىنايى نيەتپەن قارسى الىپ, شىعارىپ سالدى. فەستيۆالدا امستەردامنان كەلگەن الەمگە ايگىلى «مۋندۋس» تريوسى, ەرەۆاننان ارسەن پەتروسيان كۆارتەتى, ەگيپەتتەن «تاحت شاركي» ءانسامبلى, ەستونيادان «رۋت» دۋەتى, تىنىق مۇحيتىنىڭ فيدجي ارالىنان ۆوۋ دۋەتى, يسپانيانىڭ «ۆيگەلا» توبى, ۆەنگريادان «رومەنگو» ءانسامبلى, گرەتسيادان «ۋگاريت» توبى, لاتۆيادان «بالتي» توبى, ميانما رەسپۋبليكاسىنان «ايە سۋ كياۋ» ۇشتىگى, پاكىستاننان اكبار سىبىزعىشى, پەرۋدەن لۋز كاتارين, پورتۋگاليادان ميگەل باندەيرينيا, سينگاپۋردان «YIN Harmony» توبى, اقش چيكاگودان «حەنحاۋس پروۆلەرس» ءانسامبلى ونەر كورسەتتى. وتىز ءۇش مەملەكەتتىڭ ونەرپازدارىنىڭ جيىرما مينۋتتىق ونەرىن ءتورت كۇن بويى ون ادامنان قۇرالعان تاۋەلسىز قازىلار القاسى ساراپتادى. ولاردىڭ ساپىندا ازەربايجان, قىتاي, كورەيا, قىرعىزستان, ەستونيا, وزبەكستان, تاجىكستان, تۇركىمەنستاننىڭ كونسەرۆاتوريالارىنىڭ پروفەسسورلارى, دوتسەنتتەرى بولدى» دەيدى وسى شاراعا بارىپ, ءوز كوزىمەن كورىپ قايتقان اقسۋاتتاعى مادەنيەت ءۇيىنىڭ ديرەكتورى شاكەن كوپشىكباەۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەلىمىزدىڭ نامىسىن قورعاعان «بابالار سازى» ەتنوانسامبلى فەستيۆالدىڭ ءۇشىنشى كۇنى ساحناعا شىعىپتى. «حالقىمىزدىڭ قارا دومبىراسىن باس قىلىپ, قىل قوبىزىن, جەتىگەنى مەن شەرتەرىن, شاڭقوبىزى مەن ساز سىرنايىن, ورتەكەسىن ورعىتىپ التاي-تارباعاتاي ءان-كۇي مەكتەبىنەن حالىق كۇيلەرى «بۇلعىن سۋسار», «قارا جورعا», ءانشى ە.قۇجيمانوۆ ء«ۇش تەكە», داۋلەتكەرەيدىڭ «كوروعلى», جامبىلدىڭ «اقىندارعا ارناۋىن» ءانشى ت.شاكارىموۆ پەن ا.احات ۇلى «دومبىرا» شىعارمالارىن ورىندادى. بۇل فەستيۆالعا قاتىسقانداردىڭ بارلىعى دەرلىك وبلىستىق, رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى فيلارمونيا, ونەر ۇجىمدارى ەكەنىن ايتا كەتكەن ورىندى. قاعىس دىبىستى قالت ەتكىزبەيتىن قازىلار الدىندا تارباعاتايلىق ونەرپازداردىڭ ونەر كورسەتۋى دە وڭاي بولماعانىن ايتۋ ءلازىم. «وزبەك ءوز اعايىنىم» دەمەكشى, قازاقتىڭ قوڭىر دومبىراسى كۇمبىرلەي جونەلگەندە قولداپ, قولپاشتاعاندارى ونەرپازدارىمىزعا قانات ءبىتىردى. دۇنيەنى دۇبىرلەتكەن فەستيۆالدىڭ گران-ءپريى - 10 مىڭ دوللار سىياقىنى وزبەكستاننىڭ دويراشى قىزى م.ابدۋراشيەۆا يەلەندى. 1 ورىن 5000 دوللار سىياقى قىرعىزستان قومىزشىلار دۋەتى مەن ازەربايجاننان كەلگەن پارۆيز قاسيموۆقا, 2 ورىن 3500 دوللار سىياقى تۇركىمەنستان «ارچابيل» ءانسامبلى مەن موڭعوليانىڭ حاتان كۆارتەتىنە بەرىلدى. 3 ورىندى (2000 دوللار سىياقى) رەسەيدىڭ «ايارحاان» تريوسى, تاجىكستاننىڭ «باداحشون» ءانسامبلى مەن وزبەكستان «ناقش» ءانسامبلى ءوزارا ءبولىستى. ء«داستۇردى جالعاستىرۋشىلار» ارنايى نوميناتسيامەن قازاقستاننان بارعان «بابالار سازى» ەتنو ءانسامبلى (500 دوللار), يران ەلىنىڭ «ساراي حانىمدارى», ءۇندىستاننىڭ «سامانۆايا» انسامبلدەرى ماراپاتتالدى. ەلباسىنىڭ «جاھانداعى قازاقستان مادەنيەت» جوباسى جاريالانعالى بەرى ۇلتتىق مۋزىكالىق مۇرالارىمىزدى 2014 جىلى قىتايدىڭ شاۋەشەك قالاسىندا, 2018 جىلى يران يسلام رەسپۋبليكاسىندا, 2019 جىلى تۇركيا ەلىنىڭ انكارا-بۋرسا قالالارىندا «تۇركى حالىقتارىنىڭ اۋەندەرى» اتتى حالىقارالىق فەستيۆالدارعا, پەتروپاۆلداعى سەگىز سەرىنىڭ 200 جىلدىعىنا ارنالعان «گاۋحارتاس», تارازداعى «كونە عاسىر كۇمبىرى» سەكىلدى رەسپۋبليكالىق فەستيۆالدارعا قاتىسىپ كەلە جاتقان «بابالار سازى» ەتنو توبى - الىس اۋىلداعى قاراپايىم مادەنيەت ءۇيىنىڭ ونەرپازدارى. ۇلتتىق اسپاپتارىمىزدىڭ ءۇنىن الەم ەلدەرى ۇنىنە ۇلاستىرىپ قايتقان ونەرپاز ۇجىم ءۇشىن بۇل بايقاۋ شەبەرلىك مەكتەبىنەن ءوتۋدىڭ ۇلگىسى بولدى. وسى رەتتە ءبىزدى ۇنەمى قولداپ جۇرەتىن تارباعاتاي اۋدانىنىڭ اكىمى سەرىكقازى سادۋاقاسوۆقا العىسىمىزدى بىلدىرەمىز» دەيدى شاكەن كوپشىكباەۆا.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
تارباعاتاي اۋدانى,
اقسۋات اۋىلى